Türk Eğitim Tarihi Yazıcılığında Temel Sorunlar
DOI:
https://doi.org/10.71350/turkher.7Anahtar Kelimeler:
eğitim tarihi yazıcılığı, pedagoji tarihi, revizyonizm, sosyal tarih, tarihyazımıÖzet
13 Şubat 2026 tarihinde Yıldız Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi ev sahipliğinde, Eğitim Tarihi Derneği (ETAD) tarafından gerçekleştirilen III. Türk Eğitim Tarihi Çalıştayı’nda yapılan konuşmanın metni olan bu çalışma üç temel bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Fransa, İngiltere, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri’nde eğitim tarihi yazıcılığının ortaya çıkışı, tarihsel serüveni, kurumsallaşma süreci ve geçirdiği dönüşümler incelenmiştir. İkinci bölümde Türkiye bağlamına odaklanılarak Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan süreçte eğitim tarihi yazıcılığının gelişim çizgisi, temel yönelimleri ve belirleyici paradigmaları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Türkiye’de eğitim tarihi yazıcılığının karşı karşıya bulunduğu temel kurumsal, epistemolojik ve yöntemsel sorunlar tartışılmış, alanın güçlenmesi, çeşitliliğin ve derinliğinin artırılmasına yönelik bazı öneriler sunulmuştur.
Referanslar
Anderson, S. Betty. The American University of Beirut: Arab Nationalism & Liberal Education. Austin: University of Texas Press, 2012.
Braudel, Fernand. “History and the Social Sciences: The Longue Durée.” Trans. Immanuel Wallerstein, Review 32, no. 2 (2009): 171–203.
Buisson, Ferdinand Édouard. Dictionnaire de Pédagogie et d’Instruction Primaire. Paris: Hachette, 1887–1888.
Butterfield, Herbert. The Whig Interpretation of History. London: G. Bell, 1931.
Çelgin, Güler. Eski Yunanca- Türkçe Sözlük. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2011.
Deringil, Selim. Simgeden Millete: II. Abdülhamid’den Mustafa Kemal’e Devlet ve Millet. İstanbul: İletişim Yayınları, 2013.
Donato, Rubén ve Marvin Lazerson. “New Directions in American Educational History: Problems and Prospects.” Educational Researcher 29, no. 8 (Nov. 2000): 4-15.
Durkheim, Émile. Education and Sociology. New York: Free Press, 1956.
Gündüz, Mustafa, Filiz Meşeci Giorgetti, Vehbi Baysan, Ayşe Aksu, and Eyüp Cücük. “Türk Eğitim Tarihi Çalıştayları I: 2. Maarif Şûrası ve Ahlâk Eğitimi [Çalıştay Sonuç Raporu].” Alanyazın 5, no. 2 (2024): 235–244.
Gündüz, Mustafa, Filiz Meşeci Giorgetti, Vehbi Baysan, Ayşe Aksu, and Eyüp Cücük. “Türk Eğitim Tarihi Çalıştayları II: Türk Millî Eğitimine Dış Etkiler [Çalıştay Sonuç Raporu].” Alanyazın, 6, no. 1 (2025): 69-77.
Gündüz, Mustafa. Eğitim, Tarih ve Modern Paradigma: Türkiye’de Eğitim Tarihi Yazıcılığı. Ankara: İdeal Kültür Yayıncılık, 2025.
Hergang, Karl Gottlob. Pädagogische Real-Encyklopädie. Grimma: Verlag des Verlags-Comptoirs, 1843–1847.
Katz, Michael B. “The Origins of Public Education: A Reassessment.” History of Education Quarterly 16, no. 4 (1976): 381-407.
Kısa, Ahmet. Osmanlı Modern Eğitim Anlayışının Antalya’ya Yansımaları: İbtidâî Mektepler (İlkokullar) / Rüştiyeler (Ortaokullar). Ankara: Nobel Yayınları, 2023.
Kiddle, Henry and Alexander Jacob Schem. The Cyclopædia of Education: A Dictionary of Information for the Use of Teachers, School Officers, Parents, and Others. New York: E. Steiger, 1877.
Meşeci Giorgetti, Filiz. “Ulusal ve Uluslararası Bağlamda Eğitim Tarihi: Dernekler, Konferanslar ve Dergiler.” 7. Uluslararası Tarih Eğitimi Sempozyumu Bildiri Tam Metinleri, 17–19 Eylül 2021, Tokat, Türkiye (2021): 1-12.
Popkewitz, Thomas S. “Preface.” İçinde Rethinking the History of Education: Transnational Perspectives on Its Questions, Methods, and Knowledge, editör Thomas S. Popkewitz, xiii-xvi. New York: Palgrave Macmillan, 2013.
Tekdal, Danyal. Osmanlı Dönemi Bitlis’te Eğitim. Ankara: İdealkent Yayınları, 2018.
Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 6, no. 12 (2008).
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Sena COŞĞUN KANDAL
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
